Bilgisayarınıza Linux Kurun!

Daha önce YouTube kanalında belirttiğim üzere geniş bir yazı yazacağımı ve Linux kurulumunu anlatacağımı söylemiştim. Bu yazı ister Windows kullanın ister Mac, ister Dual Boot kullanın, ister tek başına Linux isterseniz de sanal makina olsun her yolu içeren bir “Linux Nasıl Kurulur?” rehberi olacaktır. Kullanılacak tüm bilgiler 2017 itibari ile geçerli olan yöntemler olup bu aşamaları yaparken hata alma ihtimaliniz %20(Hatasız kul olmaz). Eğer hazırsanız yöntemlere başlayalım.

1)Bilgisayara Tamamen Linux Kurun

Bu yöntem biraz çılgınca ancak orta seviye Windows notebook kullanıp Linux’u kullanmak istyenlere, günlük bilgisayar kullanım alışkanlıklarını değiştirmek isteyenlere gerçekten öneririm. Daha önce totalde 4-5 ay Linux dağıtımları kullanmışlığım var ve gerçekten günümüzde Windows olmadan işlerinizi Linux ile halletmek çok kolay bir hal aldı. Neyse sözü fazla uzatmadan başlayalım.

Gerekenler:

  • İstediğiniz Linux Dağıtımı’nın .iso dosyası(Yeni başlayanlara Linux Mint ve Ubuntu öneririm.)
  • 1 adet 4 GB USB bellek
  • Mac: Etcher | Windows: Rufus

Aşama 1:USB Belleğe .iso dosyasını yazdırma

Mac kullanıcıları için çok bir şey anlatmaya gerek yok. Etcher uygulamasını indirdikten sonra program sizden sadece iso dosyasını sürüklemenizi istiyor. Usb’yi kendi buluyor ancak ne olur ne olmaz gözden geçirmenizde fayda var. Flash! butonuna bastığınızda 3 dakika içinde .iso dosyasını USB belleğine yazıyor.

Windows kullanıcıları Rufus uygulamasına sağ tıklayarak “Yönetici izinleri ile aç” seçeneğini tıklayarak açıyorlar. Daha sonra yukarıda yer alan Partition scheme kısmından “GPT partition for UEFI” seçeneğini seçiyorlar(bilgisayarınız 2010lardan önce değil ise muhtemelen GPT partition üzerine kuruludur ve UEFI vardır.)

Altta yer alan disk image kısmının yanındaki icona tıklayarak .iso dosyasını seçiyorlar. Daha sonra Başlat tuşuna basarak işlemi başlatıyorlar. Bu işlem de ortalama 10-15 dakika sürüyor.Yeniden başlatma yazısı gelene kadar uygulamayı kapatmayın.

Aşama 2: Kurmadan önce

Windows kullanıcılarının bilgisayarlarında Secure Boot dediğimiz bir muhabbet var. Bu özellik bilgisayara Windows dışı bir işletim sisteminin boot etmenizi engelliyor. Linux dağıtımları “güvenli” sayılmadığı için bu opsiyon sizin önünüzde bir engel oluşturuyor.(Ubuntu secure boot desteği sunduğunu belirtse de bir çok kişi halen hata alıyor. Diğer bir engel de “Fast Boot”. Bu opsiyon da bilgisayarınızın hızla açılmasını sağlasa da(ki kapatınca ben çok hız değişimi görmemiştim) Linux opsiyonunu seçmenize engel olabiliyor.

İşin güzel yanı bunları kapatmak kolay. Önce bilgisayarı kapatıyoruz. Daha sonra BIOS Setup ekranına geliyoruz(bazı klavyelerde farklı olmakla birlikte genelde f2 tuşudur). Bu ekrana gelmek için bilgisayarı açıp anında tuşa basmamız gerekli. Klavyedeki ok tuşlarını kullanarak “Boot” kısmına geldiğimizde Fast Book ve Secure Boot seçeneklerine gelerek “Disabled” yapıyoruz. Bundan sonra Exit penceresine gelip “Save changes and Exit” diyoruz.

Mac kullanıcılarının bu kısımda yapacakları bir şey olmadığından sonraki aşamaya geçebilirler.

Aşama 3: USB’den boot etmek&Linux Kurulumu

Mac kullanıcıları USB bilgisayara takılı iken bilgisayarı açıp alt tuşuna basılı tutuyorlar. Disk ekranı geldiğinde usblerini seçiyorlar(genelde sarı renkli olur ve altta usb modeli yazar).

Windows kullanıcıları USB bilgisayara takılı iken bilgisayarı başlatıp F10a basıyorlar. Daha önce de dediğim gibi markadan markaya değişmek ile birlikte Model-boot key yazarak Google’dan öğrenebilirsiniz. Boot ekranından USB’mizi seçerek devam ediyoruz.

Sonraki kısım ortaktır.

Ubuntu menüsü geldiğinde “Try Ubuntu without Installing” kısmını seçip devam ediyorlar.(Bu aşamadan sonra siyah ekran yaşayanlar yazının altında bulunan Not 1’i incelesinler.)1-2 dakika içinde sistem önünüze gelmiş olacak. Burada masaüstünde yer alan Install “dağıtım” adlı ikona tıklıyoruz ve yönlendirmelere başlıyoruz. Çoğu adım kişisel olmakla birlikte dikkat etmeniz gereken tek aşama kurulum yöntemi.

Bu aşamada diski sil ve Ubuntu yükle kısmını rahatça seçebiliriz çünkü bilgisayarda sadece Linux olmasını istiyoruz. Daha sonra kendimize uygun kullanıcı adı-şifre seçiyoruz ve burada bitiyor. Kurulum bitince USB’yi çıkarıp yeniden başlatın. Linux dünyasına hoş geldiniz 🙂

2)Dual Boot ile iki işletim sistemi kullanma

Bu aşamayı seçmenize karşın tam kurulumda yer alan ilk iki aşamayı gene yapmanız gerekmekte olup bu kısımları tekrar yazmayacağım. Şimdi bu kısmın 3. aşamasından devam ediyorum.

Aşama 3: Diskten yer ayarlama

Mac Kullanıcıları Disk İzlencesi adlı bilgisayarda yüklü uygulamayı açıyor. Burada Ana disk Olan “Apple SSD…” adlı diske tıklayıp menüde yer alan “Bölüntüle” tuşuna tıklıyor. Bu kısımda bir yuvarlak bizi karşılıyor. Yuvarlağın altında + tuşuna basarak diskten yer açıyor.(Kişisel Tavsiye 25-30 GB alan ayırmanızdan yana. Oyun kurmayı düşünüyorsanız 40-50 GB alan daha makul.)

Windows Kullanıcıları arama kısmına Disk yönetimi uygulamasını açıp buradan ana diskini seçiyor. Sağ tıklayarak “Resize” seçeneğini seçip buradan Mac’lere önerdiğim kadar alan ayırıyoruz.

Aşama 4:Boot etme ve Kurulum

Boot etme aşaması da tam kurulumdaki gibi olmakla beraber tek değişiklik tabii ki de bahsettiğim üzere kurulum türü. burada “Something Different kısmını seçiyoruz. Karşımıza bir çok partition gelecektir. Bunlar arasında 20-30 GB ayırdığımız partitionu buluyoruz. Çift tıkladığımızda karşımıza bir pencere çıkıyor. Burada use as: kısmını ext4 seçiyoruz ve Mount Point’i “/” yapıyoruz. Ok tuşuna basıyoruz  ve devam ediyoruz.(Bu aşamada Windows kullanıcıları ve Mac kullanıcılarının Bootloaderları yerini Mac’te Refind’a ve Windows’ta Grub’a bırakacak. Merak etmeyin bu iki bootloader sizin ana sistemlerinizi algılayacak.). Daha sonra şifre kullanıcı adı bilgilerini girip kurulumu yapıyorsunuz. Yeniden başlattığınızda yeni Bootloader’larınızı göreceksiniz. Buradan devam etmek istediğiniz işletim sistemini seçin(her kapatıp açışta soracaktır.) ve Linux ile Dual Boot’un tadını çıkarın.

3)Sanal Makineye Kurmak

Bu aşama yukarıdaki aşamalara göre en kolayı olacak ve gerçekten bunu sistemini kurcalamadan Linux’u merak edenlere öneriyorum.

Gerekenler:

  • Kullanacağınız dağıtımın .iso dosyası
  • VirtualBox(ve altındaki Extension dosyası)

Kurulum:

VirtualBox’u kuruyoruz. Daha sonra eklenti dosyasına tıklayıp bunu da kuruyoruz. Üstteki menüden yeni tuşuna basıyoruz. Devam ediyoruz. Makinamıza isim verip Ubuntu(64 bit) seçeneğini seçiyoruz. Buradan sonra düzenleyeceğimiz tek kısım Sanal makinenin alanı. Tavsiyem 20-25 GB’dir.. Daha sonraki aşamada RAM seçimini soruyor. Bunu da bilgisayarınızdaki (maksimum ram/2) GB kadar yapabilirsiniz. Daha sonra sistemi kurmuş oluyorsunuz. Şimdi ayarlama zamanı.

Görünüm kısmına geliyoruz. Video Memory kısmını 128 MB ye fulleyip 3B acceleration kısmını aktif ediyoruz.

Depolama kısmına geldiğimizde IDE Controller’da bulunan cd işaretine tıklayıp sağda açılan menüdeki cd ikonuna tıklayarak .iso dosyamızı seçiyoruz.

Serial Port kısmında USB desteğini 2 den 3 e getiriyoruz.(Bilgisayarda USB 3 girişiniz var ise). Ok diyerek ayarları kaydediyoruz ve makinaya tıklıyoruz. Bundan sonraki kurulum aşamaları tam kurulumdaki ile aynı(sanal diskin tamamını kullanacağınız için)

Linux dünyasına hoşgeldiniz. 🙂

Not:Eğer kurulum sırasında siyah ekran hatası/pcnin kendisini yeniden başlatması sorununu görürseniz Boot ekranındayken Try without install kısmına tıklamadan önce e tuşuna basıyoruz.

Karşımıza çıkan ekranda ok tuşları ile ilerleyip “quiet splash” kısmını silerek “nomodeset” yazıyoruz ve ctrl-x tuşuna basarak devam etmiş oluyoruz. Bu sorun Nvidia driverları ile Linux ile gelen Xorg grafiklerinin uyuşmamasından kaynaklanan bir hatadır. Sistem kurulduktan ve bilgisayarınızı açtıktan sonra “Ek sürücüler” kısmından Nvidia driver’ını seçtiğinizde ortadan kalkacaktır.


Bu yazı ile sizlere geniş bir Linux kurulum rehberi hazırlamak istedim. Yazıda kullanılan görseller başka kaynaklardan alınmış olup tüm bilgiler kişisel tecrübelerim ve başarısızlıklarım ile taçlanmış, tecrübe edilmiş bilgilerdir. Bir kez Linux’u görünce seveceğinize eminim. Ücretsiz ve bambaşka bir Dünya Linux. Linux gamer, Linux Blogger YouTube’da aratırsanız göreceğiniz yeni PC kullanıcı türleri. Hatta Avatar filminin tüm görsel düzenlemeleri Linux’ta yapıldı. İleride Linux bilgisayarların çoğunda yüklü gelebilir ve bu güzel bir adım çünkü Linux özgürlüğü ve ücretsiz kullanımı savunan bir topluluk. Herkesin bu toplulukta bir yeri bulunmalı.

 

 

 

 

Bir Cevap Yazın