İçeriğe geç

Linux Günlüğü Bölüm 2: Windows 10/Linux Mint 17.3 Dual Boot Yaptık

Uzun zamandır bir Linux günlüğü yazmadığımı fark ettim. Bunu farketmemdeki en büyük rol son 3 gündür konuda anlatacağım şeyler ile boğuşmamdan ötürü olmuştu. Bu devirde dual boot zor arkadaş…

Merak etmeyin siz o kadar uğraşmayacaksınız. (Belki Ufak)

Zamanında sizlere eski bilgisayarım ile Sisteminiz Linux Olsun adlı yazıda basitçe bir şekilde bilgisayara Linux kurmayı göstermiştim. Ancak zaman geçtikçe sistem zorlaştı, sebebine değineceğim. Bu yazıda başlıkta da belirttiğim gibi Linux Mint 17.3 “Rosa” işletim sistemini UEFI korumalı GPT tabanlı Windows 10’un yanına dual boot edebileceğimiz bir şekilde kuracağız.

Bilgi: Bu anlatılan şeylerin pek çoğu Ubuntu, Xubuntu gibi diğer dağıtımlarla da kullanılabilir, hepsinin tabanı debian, ve mint de dahil diğer bahsettiklerim Ubuntu’nun değişik bir versiyonundan ibaret.

1)Neden Dual Boot, O da ne?

Dual Boot

Dual Boot kısaca bir bilgisayarda 2 işletim sisteminin bulunmasıdır. Tabii sınır 2 olmamakla birlikte siz hard diski bölebildiğiniz kadar bölüp bir çok işletim sistemi kurabilirsiniz. Hazır anlatıyorken UEFI ne, neden bizi zorluyor, onu da söyleyeyim.

Aslında İnternet’te yanlış bir algı var. UEFI(Unified Extensible Firmware Interface=Birleşik Genişletilebilir Bellenim Arabirimi) bir özellik değil, eskiden alışık olduğumuz BIOS’un yeni bir sürümü, şahsen kendileri 20 senedir güncellenmiyordu. UEFI’ye geçmemizin en önemli nedenleri eski sistemde hard diski minimum 2 bölmeye ayırabilmeniz ve sistemin 2 TB alandan fazla bir alana destek vermemesi idi. Yeni sistemde 2 ZB(1 milyon TB) hafızaya kadar destek veriyor, üstelik pek çok bilgisayarda görünüm olarak eski mavi ekranı yerinden edip adeta küçük bir işletim sistemi gibi çalışıyor. Buraya kadar her şey hoş.

Bizi kilitleyen ise UEFI ile gelen Secure Boot özelliği. Secure Boot, gerekli imzası olmayan hiçbir işletim sistemini başlatmıyor, tabiri yerindeyse görmek bile istemiyor. Aslında çok yararlı olabilecek bu özellik Linux’un gelişmesi önüne taş koydu, ama aşmak kolay.

DİKKAT DİKKAT DİKKAT: Eğer “abi ben komut satırıymış, ayarlarmış çok anlamam, elim ayağım dolanır diyorsanız, sizi uyarayım. Burada anlatacağım konu her ne kadar yapılması çok zor olmasa da riskli bir iştir. Kurulum sırasında yapacağınız küçük bir hata ile Windows’u uçurabilirsiniz. O sebeple adımları dikkatle izleyin. Eğer hata yapacağınızdan eminseniz bir sonraki günlüğü bekleyin. Sanal makinada Linux kurulumunu anlatacağım. O yazıdan işletim sisteminizin başına zarar gelme ihtimali 0’a iniyor.

Evet şimdi ciddi ciddi bilgisayarı ile boğuşmak isteyen arkadaşlar kaldığına göre, yazımıza başlayabiliriz.

 

2)Gereksinimler

  • Evet hanımlar, kalabalık bir aile geliyor, malzemelerimiz eksiksiz olmalı. Buradaki talimatları harfiyen uygulamanız önemli. Haydeeee
  • Linux Mint Dağıtımını indirin. Bilgisayarınız 32 bit ise 32 bit versiyonunu 64 ise 64 bit versiyonunu indireceksiniz.
  • BIOS ekranına(Evet ben hala BIOS diyorum) girip Secure Boot özelliğini devre dışı bırakın. BIOS’ta bu ayarı bulabilirsiniz [Markaya göre tuş değişiyor, genel olarak açma düğmesine bastıktan sonra DEL,F2 veya F8 tuşlarını deneyin.]
  • Rufus adlı programı sitesi üzerinden indirin.
  • En az 4GB hafızalı bir USB bulunsun.
  • Biraz sabır sevgi ve aşk.

3) O zaman başlayalım.

Rufus Ekranı

Öncelikle Rufus uygulamasını açalım. Program yönetici izinleri ile başlar varsayılan olarak. Eğer öyle başlamaz ise sağ tıklayıp “Yönetici … başlatın.” seçeneği ile açın. USB takılı olsun ve boş olsun, içindeki her şey silinecek. Aygıt kısmında USBnin seçili olduğundan emin olun. USB takılı ise tüm ayarlar otomatik olmuş oluyor zaten. Sadece benim resimde ayarladığım gibi bölüm düzeni GPT  ve aşağıda açılış diski oluşturma yönteminde indirdiğiniz Linux mint dağıtımı seçili olmalıdır. Resimdeki kurulumu yaptıktan sonra “Başlat” butonuna tıklayıp ortalama 5-10 dakika bekliyoruz. Aşağıdaki çubuk “HAZIR” olduğu zaman “USB” miz hazır oluyor.

Bu kısım bittikten sonra alttaki arama kısmına disk yönetimi yazın. size “Sabit disk bölümleri oluştur…” gelecek. tıklayın. Disk yönetimindesiniz. Burada kullandığınız hard disk ve parçaları görünecek.

Disk Yönetimi

Burada benim Windows’u çalıştıran ana bölümüm C: ile gözüken bölüm. Ona sağ tıklayıp Birimi Küçült diyorum. Linux Windows’a göre çok daha az yer kaplayan bir işletim sistemi. Bir çok forum ve blogda 20 GB alanın bile yeterli olacağını söyleyenler var. Ben kendime 60GB yer ayırdım. Sonuçta 1.5 TB hard disk var. Alan bol. Tamam dediğinizde 60GB’lık yeni alanınızı ayırmış oluyorsunuz.

Bu aşamayı da hallettiğimize göre Windows ile işimiz bitiyor.(Yok silmiyoruz, sakin, tamam dur, o eli indir!)

bios

Bilgisayarımızı kapatıyoruz. USB halen takılı, çıkarmayın. Açma tuşuna basıp hemen BIOS’a erişiyoruz. Burada en sağa gelip USBmizden boot ediyoruz. Üstteki resimde UEFI yazısı ile başlayan kısım usbniz. Ona gelip enter demeniz yeter. Karşınıza şöyle bir ekran çıkacak.

grub

Bunun adı grub. (Tanımayanınız varsa tanışın iyi anlaşmanız gerekecek.) Burası bootloader dediğimiz işletim sisteminize hadi çalış emri veren kısım. Biz ise direk enter diyip devam edeceği

Yalnız…

Benim gibi grafik kartı Nvidia olan arkadaşlar burada açılmama, yüklemede hata vb. sorunları görebilirler. Bu sebeple en garanti açılış yolu için grub a geldiklerinde e tuşuna basacaklar.nomodeset

Bu ekran çıkacak. Burada ok tuşları ile seçili kısma geleceksiniz. “quiet splash” ifadesini silip yerine “nomodeset” yazacaksınız. Daha sonra F10 tuşuna basarak devam edeceksiniz. Peki neden bunu yapıyoruz ?

Linux’ta varsayılan GPU sürücüsü noveau adlı bir sürücü. Intel ile hiçbir sıkıntısı olmayan bu velet Nvidia’larla hiç alakadar değil. Bu sebeple zaten Nvidia özel sürücü yayımlıyor. Neyse biz Nomodeset dediğimizde PC yi gpu çalışmayan modunda çalıştırıyoruz. Yani tarayıcıya gir, belge aç kapa gibi günlük işlemlerin yapılabildiği ama video oluşturma vs gibi ağır işlerin yapılamayacağı bir moda. Merak etmeyin bu moda sadece kurulumda alıyoruz. Daha sonra PC yüklenince sürücülerden Nvidia’yı rahatça kurup dilediğinizi yapabiliyorsunuz.

Neyse bu aşamadan sonra işletim sistemi çıkıyor. CD ikonu olan yükle uygulamasını seçiyoruz. İleri diyip wifi bağlantısını yapıyoruz. Hard disk kısmı önemli.

hard disk seçme

Aşağıda yer alan başka bir şey kısmını seçip devam ediyoruz.

Burada disk yönetiminde gördüğünüz bölümler yer alıyor. Disk yönetimi ayarında yaptığımız 60GB lık boş alan gözüküyor. Ona tıklıyoruz. Allta “Ekle” kısmına tıklıyoruz. Burada yeni bölüm boyutu kısmına minimum 300MB (ben 1000 MB ayırdım) ayırıyoruz. Aşağıda Kullanma kısmında Takas alanı olarak kullan diyoruz. Burası RAM’in şiştiği noktalarda Linux’un kullandığı bir kısım, ne olur ne olmaz kurmakta fayda var. Hard disk ekranı yenilenecek. Sonra 60GB dan kalan alanı seçip ekle diyoruz. Bu sefer sadece kullanma kısmına ext4 seçiyoruz. Son olarak altında Bağlanma noktasına “/” işaretini koyup tamam diyoruz. Liste yenilendikten sonra ext4 ile seçtiğimiz alanımıza tıklayıp tamam diyoruz. Çıkan pencereyi tamam diyip geçiyoruz. Burdan sonrası klasik kurulum aşamaları, yer isim vs… kafanıza göre takılın. Şifreyi isterseniz çok kolay seçin, ileride o şifreyi açılış dışında da kullanmanız gerekecek. Sonra ortalama 15-30 dk bekleyin. Kurulum bittikten sonra yeniden başlatın ve USB’yi çıkarın.

4)Sistem hazır.

Sisteminiz kuruldu, seçeneklerden Linux Mint’i seçip enter diyin. İşletim sistemi açılacak. Eğer nouveau hataları görürseniz kurulumda yaptığımız gibi e tuşuna tıklayıp No splash yerine nomodeset yazabilirsiniz.

Sisteminiz hazır. Şuan normal olarak Dual Boot edebiliyor olmanız gerek.

Linux Mint 17.3 Rosa

Not: PC açıldıktan sonra güncellemeleri yapın. Ardından “Ek Sürücü” uygulamasını açıp grafik kartınızı seçin.

Not2: Eğer 4.başlıkta Linux Mint altında Windows kısımları yok ise sistem açıldıktan sonra Uçbirim’i açın. “sudo update-grub” diyin. Enter yapıp şifrenizi girin. Otomatik olarak Windows’u bulacaktır. İşlem tamamlanınca yeniden başlatın. Yine çıkmaz ise(ki sanmam) boot-repair yapmanız gerekecek.(kolay işlem korkmayın.2. aşamadaki kodları uçbirime yazmanız yeterli.)

Aşamalar genel olarak bu. Tabii benim 3 günümü aldı, çünkü kurulum sırasında, kurulum sonrasında nadiren sorunlar çıkabiliyor. Ancak biraz sabır ile gerçekten farklı bir deneyim yaşayacaksınız. Linux’u bir çok kişi kullanabilir. Mesela Windows’unuzun ürün anahtarı kullandı, PC’yi kullanmak istiyorsunuz ancak para vermek istemiyorsunuz. Linux size göre. Veya Windows’tan bıktınız. Farklı bir şeyler istiyorsunuz. Veya Kodlamaya meraklısınız. Linux’un Terminal’i (Uçbirim) size bu konuda çok şey öğretecek. Linux’un güzel bir tarafı da tümüyle özelleştirilebilir olması. Yukarıdaki resim varsayılanı. İnternette binlerce tema var, kendi bünyesinde onlarca renk seçeneği var. Bir çok şey yapabilirsiniz.

Halen Windows ve Mac’e göre eksikleri var ancak gün geçtikçe açık kapanıyor. Linux’u eski bilgisayarlar için, farklılık arayanlar için ve sınırlamaların dışında bilgisayarını %100 özgür kullanmak isteyenlere öneriyorum.

 

 

 

 

 

 

 

 

Tarih:Nasıl Yapılır

2 Yorum

  1. eternia eternia

    Buradaki rehberle linux mint kurulumunu başaraiıyla tamamladım. Teşekkürler. Grub ekranında windowsu default seçili hale nasıl getiriyoruz?

    • Merhaba,

      Grub Customizer uygulaması ile varsayılan açılma ayarlarını değiştirebilirsiniz, yalnız tüm ayarlara dokunmamaya çalışın güçlü bir programdır. Buraya bakınız.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: